Gestalt

Gestalttherapie: de psychotherapie van het contact.

Als gestalttherapeut ga ik kijken naar wat er in de wisselwerking gebeurt met jou als cliënt. Ik ga ervan uit dat je de therapieruimte binnenkomt en jouw wereld binnenbrengt, net zoals ik de mijne op dat moment binnenbreng. We werken met wat er op de voorgrond zit, en wat hiervan in de wisselwerking mag/kan komen. Soms dienen zaken geëxpliciteerd te worden, om er daarna mee aan de slag te kunnen gaan.

Vanuit de wisselwerking geef ik jou feedback. Ik geef jou als het ware een deel van jouzelf terug. Ik maak ook duidelijk hoe ik de wisselwerking ervaar, wat er mij opvalt. In dit terugkoppelen ga ik na hoe dit bij jou aankomt. Kan je dit horen, kan je het ontvangen, sta je er voor open, wat brengt het bij jou teweeg? Vandaar dat de therapeutische relatie zo’n belangrijk werkinstrument is in de gestalttherapie.

Gestalttherapie: het geheel is meer dan de som van de delen.

De gestalttherapie vertrekt van een holistisch mensbeeld, waarbij het lichaam en diens signalen niet losgekoppeld worden van de geest en van wat er zich allemaal in iemands hoofd afspeelt. Deze vorm van therapie kan helpen wanneer de verbinding tussen hoofd en lijf niet meer vlot loopt. Mensen hebben soms geleerd om zich terug te trekken in hun ratio, en zijn hierdoor vervreemd geraakt van hun lichaam en diens signalen. Dan bestaat de uitdaging er uit om in therapie terug te leren zakken in het lichaam, te leren awareness ontwikkelen voor wat het lichaam jou wil duidelijk maken. Vanuit deze awareness kan je dan tot bepaalde inzichten komen. De volgende stap is vanuit deze gevormde inzichten tot beslissingen/actie/aangaan te komen. Hierbij leer je om het hier-en-nu aan te gaan op een andere manier dan vanuit jouw oude, vertrouwde patronen.

Gestalttherapie: een creatieve therapie

Er zijn verschillende kanalen die kunnen aangewend worden als instrument om met jou als cliënt op weg te gaan. Doorheen de jaren heb ik geleerd dat ik het meeste aan de slag ga met woorden, met taal, met beelden, beeldspraak, metaforen, dromen en sprookjes. Soms refereer ik naar bepaalde boeken, films of muziek die op een bepaalde manier aanhaken aan thema’s die in jouw verhaal op de voorgrond verschijnen. Ik maak ook gebruik van gepaste humor, die dankbare zuurstof in de therapie kan brengen.

Gestalttherapie: een existentiële therapie

Vanuit een eigen affiniteit met existentiële thema’s, die ik dan verder ben gaan bestuderen binnen de gestaltopleiding, ben ik uitgekomen bij de existentiële psychotherapie van Dr Irin Yalom.

Zijn visie rond het leven al dan niet aangaan, rond eenzaamheid, isolement, de dood en doodsangsten hebben mij sterk aangesproken.

Zijn existentiële psychotherapie gaat de focus leggen op de ‘condition humaine’. Vanuit een optimistische visie wordt er gekeken naar het menselijke potentiëel, terwijl er vertrokken wordt van de erkenning van de menselijke beperkingen in het leven. Op deze manier sluit de existentiële benadering van de mens nauw aan bij het mensbeeld dat gehanteerd wordt in humanistische, experiëntiele  en relationele therapeutische kaders zoals de gestalttherapie.

Het is mijn overtuiging dat in de therapeutische ont-moeting deze existentiële dimensie  het verdient om onderzocht te worden. En indien dit een deel is van jouw hulpvraag, dan wil ik daar dan graag met jou blijven bij stilstaan.

We kijken dan samen naar hoe je op existentieel niveau in het leven staat:
voel je verbondenheid met het leven, met de mensen rondom jou
of heb je eerder het gevoel in een isolement te leven,
hoe kijk je naar de zaken die op jouw pad zijn gekomen en jouw leven mede bepalen,
hoe probeer je hier mee om te gaan, te plaatsen, te worstelen, enz .
hoe kijk je naar jouw eindigheid, naar de dood, wat zijn jouw angsten hier rond.

Contextuele

Als contextuele hulpverlener ga ik vanuit de meerzijdige partijdigheid de dialoog tussen de cliënt en zijn/haar omgeving (ouders, partner, kinderen) op één of andere manier proberen te verbeteren of te herstellen. Mensen komen in therapie wanneer hun balans van geven en ontvangen niet langer in evenwicht is, en voelen dat ze vast komen te zitten in hun investeringen in relaties. Sommige mensen hebben zodanig veel én lang gegeven dat ze leeg en òp zijn, waardoor ze vast komen te zitten. Anderen hebben doorheen de jaren geleerd om alles alleen te doen, want dat is veilig. Ze voelen echter dat ze hierdoor alsmaar meer energie nodig hebben om het leven te blijven aankunnen.

Vanuit een contextueel kader ga ik samen met jou kijken waar jouw patronen vandaan komen. We keren terug naar jouw vorige generatie, en soms naar de generatie daarvoor. Om na te gaan wat je allemaal hebt opgeslagen in jouw blauwdruk: hoe kijk je naar mannen, naar vrouwen, waar staat een moeder bij jou voor, wat verwacht je van een vaderfiguur, enz…

Om dan soms de sprong te maken naar de toekomst, naar de volgende generatie. Dit kunnen jouw kinderen zijn, maar het kan ook jouw eigen toekomst zijn die vorm krijgt in de relatie met een partner, of in jouw job, of een passie waar je nooit aan toe bent gekomen.

Ik ga dus met jou gaan kijken of er mogelijkheden zijn om, vanuit jouw levensverhaal, misschien meer vrijheid te ontwikkelen om eigen keuzes te maken. Of om keuzes te maken die beter afgestemd zijn op jouw behoeftes, maar altijd met jouw context, jouw familie als betrokken partij (en dit kan in levende lijve zijn maar er kan ook op een symbolische manier mee gewerkt worden in de therapie).

Contextueel geschoolde therapeuten gaan kijken naar het geleden onrecht, gaan hier erkenning voor geven. Er wordt ook gekeken naar resterende hulpbronnen: wie in de context kan wat doen, dat positief bijdraagt tot de betrouwbaarheid van de relatie?

Vanuit het contextueel kader ga ik ook met jou werken (wanneer de tijd er rijp voor is) rond mogelijke acties: wat ga je ondernemen naar jouw kinderen, naar jouw familie, naar jouw partner, naar jouw eigen toekomst toe?

Partner-Relatie

Wanneer in relatietherapie gaan?

Mensen schrikken vaak wanneer het woord ‘relatietherapie’ valt…
‘Is het zó erg met ons gesteld?’
‘Maak je onze problemen niet groter dan ze eigenlijk zijn?’
‘We lossen onze problemen wel zelf op…we gaan er toch geen vreemde bij betrekken, zeker ?!’
‘Zijn we dan plots een koppel dat op sterven na dood is? Koppeltherapie is voor oude mensen, toch?’
‘Ik ben bang dat mijn partner, of de therapeut in kwestie, slapende honden gaat wakker maken…
Dit zijn enkele uitspraken en overtuigingen die mensen hebben wat relatietherapie betreft. Vaak leeft er nog een vooroordeel.
Onderzoek (Gottman, John. 1994. Why Marriages Succeed or Fail…and How You Can Make Yours Last. New York: Simon and Schuster) wees uit dat 70 percent van de conflicten in relaties onoplosbaar zijn aangezien ze te wijten zijn aan blijvende verschillen in persoonlijkheid en behoeftes. De meeste conflicten worden dus nooit opgelost, ook niet in goede relaties. Ze blijven steeds terugkerende problemen, waar paren mee omgaan door blijvende dialoog daarover of waar ze volkomen in vastlopen. Maar kunnen we met dit besef als partner wel leven? Slagen we er in om te aanvaarden dat de uitdaging in een relatie in bestaat om, keer op keer, dag na dag, proberen de verbinding met onze partner terug te vinden, aan te gaan en deze te onderhouden.
Volgens Esther Perel zoeken we enerzijds veiligheid, een stevige basis en het comfort van liefde, maar anderzijds moet een partner ons ook kunnen opwinden, de passie in ons losmaken, ons naar een hoger niveau kunnen optillen. Dit is wat we zoeken in een relatie, en het moet allemaal van één en dezelfde persoon komen…daar waar we in vroegere tijden een heel dorp hadden om ons tegemoet te komen in onze behoeften. (Perel, Esther. 2007. Mating in captivity: sex, lies and domestic bliss. New York: HarperCollins)

Waarom gaan partners in relatietherapie?

Jullie hebben het gevoel dat de relatie in een crisis zit.
Er was/is ontrouw waardoor het vertrouwen geschaad werd.
Maar vertrouwen kan ook om andere redenen geschaad zijn.
De seksualiteit loopt stroef.
Je hebt het gevoel niet met twee maar met meerdere personen in deze relatie, dit huwelijk, te zitten en dit geeft jou een machteloos gevoel. De derde partij kan een minnaar/minnares zijn, maar evengoed jouw (schoon)familie, of een alles overheersende carrière, waardoor jullie onvrij zijn om voor elkaar te kiezen en in elkaar te investeren.
Jouw eigen geschiedenis (of deze van jouw partner) zit in de weg, komt te sterk op de voorgrond te zitten in deze relatie.
Een gemeenschappelijke verlieservaring (sterfte, ontslag, langdurige ziekte) legt een zware last op de relatie.

Hoe gaan we aan de slag?

We starten met een intakegesprek waarbij beide partners aanwezig zijn. Hierbij proberen we duidelijk te krijgen wat jullie hulpvraag is. Daarna volgt er met elk van de partners een individueel gesprek, om na te gaan wat ieders persoonlijke motivatie is om in relatietherapie te gaan. Voorafgaande aan dit gesprek krijgen beide partners een vragenlijst/intakeformulier mee.
Daarna volgt er opnieuw een gemeenschappelijk gesprek, waarbij ik de thema’s die op de voorgrond komen, in kaart probeer te brengen. We bespreken dan ook mogelijke afspraken in functie van het opstarten van de therapie.
Wanneer koppels in een relatiecrisis terechtkomen, treden er vaak in eerste instantie heftige emoties op de voorgrond: woede, kwaadheid, gekwetstheid, angst, verdriet,… Jullie zijn vastgelopen in de steeds weerkerende ruzies en zitten in de loopgraven tegenover elkaar.
In de therapie gaan we op zoek naar het resterende vertrouwen dat zich onder deze heftige emoties situeert. Is er nog voldoende vertrouwen om de behoeften, de investering en de belangen van de ander te zien of te erkennen? Door dit resterende vertrouwen te exploren, komen we bij een belangrijke vraag uit die bij aanvang van de therapie dient uitgezuiverd te worden: is er nog voldoende basis om aan de relatie te werken?
Vanuit mijn meerzijdige partijdigheid (waarbij ik jullie beiden ga bevragen en erkenning geven voor de investeringen en gekwetstheid die jullie doorheen deze relatie hebben opgebouwd) ga ik jullie begeleiden in het terug naar elkaar leren luisteren…opdat er een dialoog tussen jullie tot ontwikkeling kan komen. Deze dialoog is nodig om de conflicten die er sowieso ontstaan in de relatie te managen.
Daarnaast is het belangrijk om perspectief te hebben of te ontwikkelen in de relatie. Een gezamenlijk project…
Dit kunnen kinderen zijn, maar dat hoeft niet. Elkaar vinden in reizen, in hobby’s, in ambities, in huiselijke geborgenheid of in verwachtingen naar elkaar of de manier waarop jullie vorm geven aan het (gezamenlijke) leven.